Chống chỉ định của Prazosin: Ai không nên dùng thuốc này
Prazosin không được dùng cho người từng dị ứng với Prazosin hoặc các thuốc cùng nhóm quinazolin như Doxazosin, Terazosin. Thuốc cũng không được khuyến cáo cho người suy tim do tắc nghẽn cơ học như hẹp van động mạch chủ, hẹp van hai lá. Ngoài ra, nhiều nhóm người cần thận trọng đặc biệt: người có tiền sử hạ huyết áp tư thế, ngất khi đi tiểu, người cao tuổi dễ té ngã, người dùng thuốc điều trị rối loạn cương, người sắp mổ đục thủy tinh thể, phụ nữ mang thai và cho con bú. Bài viết giải thích lý do của từng trường hợp.
Chống chỉ định tuyệt đối
Dị ứng với Prazosin hoặc nhóm quinazolin
Prazosin, Doxazosin và Terazosin có chung khung cấu trúc quinazolin. Người đã từng dị ứng với một thuốc trong nhóm có nguy cơ phản ứng chéo với các thuốc còn lại. Biểu hiện dị ứng có thể là phát ban, ngứa, phù mặt môi, khó thở. Nếu bạn từng gặp phản ứng như vậy khi dùng bất kỳ thuốc "đuôi -osin" nào, hãy báo bác sĩ.
Không khuyến cáo hoặc rất thận trọng
Suy tim do tắc nghẽn cơ học
Ở người hẹp van động mạch chủ, hẹp van hai lá, viêm màng ngoài tim co thắt hoặc thuyên tắc phổi, tim phụ thuộc vào áp lực đổ đầy và sức cản để duy trì cung lượng. Thuốc giãn mạch mạnh như Prazosin có thể làm tụt huyết áp đột ngột và giảm tưới máu não, tim. Bác sĩ tim mạch sẽ chọn thuốc khác phù hợp hơn.
Tiền sử hạ huyết áp tư thế hoặc ngất
Người hay choáng khi đứng dậy, từng ngất khi đi tiểu ban đêm, người có bệnh thần kinh thực vật như ở bệnh Parkinson hoặc đái tháo đường lâu năm có nguy cơ tụt huyết áp nặng hơn với Prazosin. Đây là nhóm cần khởi đầu với liều rất thấp và theo dõi sát, hoặc chọn thuốc khác. Hiệu ứng liều đầu được giải thích trong bài lưu ý với liều Prazosin đầu tiên.
Các nhóm cần thận trọng
| Nhóm | Lý do | Cách bác sĩ thường xử lý |
|---|---|---|
| Người cao tuổi | Dễ tụt huyết áp tư thế, té ngã, gãy xương | Khởi đầu liều thấp, tăng chậm, dặn đứng dậy từ từ |
| Đang dùng thuốc ức chế PDE5 (sildenafil, tadalafil...) | Cộng hưởng giãn mạch, tụt huyết áp | Ổn định liều Prazosin trước, giãn cách, dùng liều thấp nhất |
| Đang dùng nhiều thuốc hạ áp | Hạ áp quá mức | Điều chỉnh liều các thuốc phối hợp |
| Bệnh gan | Thuốc chuyển hóa ở gan, có thể tích lũy | Dùng liều thấp hơn, theo dõi |
| Suy thận | Nhạy cảm hơn với thuốc | Khởi đầu thấp |
| Sắp mổ đục thủy tinh thể | Liên quan hội chứng mống mắt mềm trong mổ | Báo bác sĩ mắt để chuẩn bị kỹ thuật phù hợp |
| Phụ nữ mang thai, cho con bú | Dữ liệu an toàn hạn chế | Chỉ dùng khi lợi ích vượt nguy cơ |
| Người lái xe, vận hành máy | Chóng mặt, buồn ngủ, nhất là giai đoạn đầu | Tránh lái xe trong ngày đầu hoặc sau tăng liều |
Prazosin và thuốc điều trị rối loạn cương
Đây là cặp tương tác hay bị bỏ qua vì người bệnh ngại nói. Cả hai nhóm đều làm giãn mạch. Dùng cùng lúc, đặc biệt khi mới bắt đầu một trong hai thuốc, có thể gây tụt huyết áp có triệu chứng: chóng mặt, ngất. Hãy chủ động báo bác sĩ nếu bạn đang dùng hoặc dự định dùng thuốc nhóm này. Các tương tác khác được tổng hợp trong bài Prazosin kết hợp với thuốc nào.
Tiểu không tự chủ ở phụ nữ
Vì Prazosin làm giãn cơ trơn cổ bàng quang và niệu đạo, một số phụ nữ có thể bị són tiểu khi gắng sức hoặc tăng tần suất tiểu không tự chủ. Phụ nữ đã có vấn đề này từ trước nên báo bác sĩ để cân nhắc thuốc khác.
Cương dương kéo dài
Hiếm gặp nhưng nghiêm trọng: cương dương vật kéo dài, gây đau, không liên quan kích thích tình dục. Đây là cấp cứu tiết niệu cần xử trí sớm để tránh tổn thương vĩnh viễn. Người từng có tình trạng này hoặc có yếu tố nguy cơ như bệnh hồng cầu hình liềm cần báo bác sĩ.
Người có bệnh mạch vành
Ở người có đau thắt ngực, tụt huyết áp đột ngột có thể làm giảm lượng máu nuôi tim và khởi phát cơn đau ngực. Prazosin không bị cấm ở nhóm này, nhưng bác sĩ thường thận trọng hơn với liều khởi đầu và tốc độ tăng liều, đồng thời phối hợp với thuốc tim mạch khác để tránh tim đập nhanh phản xạ. Nếu sau khi bắt đầu Prazosin bạn thấy đau tức ngực, hồi hộp nhiều, hãy báo bác sĩ sớm. Ảnh hưởng của thuốc lên tim được bàn thêm trong bài Prazosin và hệ tim mạch.
Trẻ em
Prazosin không phải thuốc thường dùng cho trẻ em và dữ liệu an toàn ở trẻ hạn chế. Trong một số tình huống chuyên khoa, bác sĩ có thể chỉ định, nhưng phụ huynh không bao giờ được tự cho trẻ dùng thuốc của người lớn.
Thông tin cần cung cấp cho bác sĩ trước khi bắt đầu
- Tiền sử dị ứng thuốc, đặc biệt thuốc "-osin".
- Bệnh tim: van tim, suy tim, đau thắt ngực.
- Các lần choáng, ngất, té ngã gần đây.
- Bệnh gan, thận, Parkinson, đái tháo đường có biến chứng thần kinh.
- Toàn bộ thuốc đang dùng, kể cả thuốc điều trị rối loạn cương và thuốc tiết niệu.
- Kế hoạch phẫu thuật mắt.
- Tình trạng mang thai, cho con bú.
Nếu bạn thuộc một trong các nhóm trên, điều đó không có nghĩa là bỏ ngỏ việc điều trị. Có nhiều nhóm thuốc hạ huyết áp và thuốc tiết niệu khác. Một số hiểu lầm về việc ai có thể và không thể dùng thuốc được làm rõ trong bài những hiểu lầm phổ biến về Prazosin.
Câu hỏi thường gặp
Đã dị ứng Doxazosin thì có dùng Prazosin được không?
Không nên. Hai thuốc cùng nhóm quinazolin nên có nguy cơ phản ứng chéo. Hãy báo bác sĩ để được chọn nhóm thuốc khác.
Người bị Parkinson có dùng Prazosin được không?
Người Parkinson thường dễ hạ huyết áp tư thế, nên Prazosin cần dùng rất thận trọng hoặc thay bằng thuốc khác. Quyết định thuộc về bác sĩ dựa trên tình trạng cụ thể.
Đang dùng Prazosin có hiến máu được không?
Việc hiến máu phụ thuộc tiêu chuẩn của cơ sở tiếp nhận và tình trạng sức khỏe chung. Hãy khai báo thuốc đang dùng để nhân viên y tế đánh giá.
Uống Prazosin có lái xe được không?
Nên tránh lái xe sau liều đầu, sau mỗi lần tăng liều và khi thấy chóng mặt, buồn ngủ. Khi đã quen thuốc và không còn triệu chứng, đa số người có thể lái xe bình thường.
Bài liên quan

Các dạng bào chế và hàm lượng phổ biến của Prazosin
Prazosin có dạng viên nén, viên nang và giải phóng kéo dài với các hàm lượng khác nhau. Hiểu ý nghĩa từng dạng, cách đọc nhãn và tránh nhầm lẫn khi mua thuốc.

Đánh giá hiệu quả lâm sàng của hoạt chất Prazosin
Prazosin hiệu quả đến đâu trong tăng huyết áp, phì đại tuyến tiền liệt, Raynaud và ác mộng sau sang chấn? Tóm lược bằng chứng, giới hạn và vị trí hiện nay.

Hướng dẫn bảo quản thuốc Prazosin đúng tiêu chuẩn tại nhà
Cách cất giữ Prazosin trong khí hậu nóng ẩm: nhiệt độ, độ ẩm, hộp chia thuốc, mang thuốc khi đi xa, nhận biết thuốc hỏng và xử lý thuốc thừa, thuốc hết hạn.

Hướng dẫn xử lý khi quên liều hoặc quá liều Prazosin
Quên một liều Prazosin nên làm gì, vì sao ngưng vài ngày rồi uống lại cần thận trọng, dấu hiệu quá liều, sơ cứu khi tụt huyết áp và cách phòng quên liều.